سفالگری بدوی (دستساز)
سفالگری بدوی بدون چرخ و لعاب با قدمت ۷۰۰۰ ساله و سنگ حروک.
📜 دیباچه روایی و حکایت اصالت: سفالگری ۵۰۰۰ ساله بدوا چرخ زنان بلوچستان
سفال کلپورگان هنر کهن سفالگری زنان بلوچستان بدون چرخ سفالگری و بدون لعاب است که با سنگ حوک صیقل داده شده و با رنگ طبیعی تیتوک نقاشی میشود.
---
۱. تعریف تخصصی و جایگاه هنری
سفالگری بدوی (دستساز) یکی از فاخرترین و اصیلترین شاخههای سفال، سرامیک و کاشی در فرهنگ و تمدن ایرانی است. این هنر-صنعت نماد برجستهای از ذوق، دقت، هماهنگی رنگها و ظرافتهای فنی استادکاران ایرانی محسوب میشود که طی قرنها اصالت خود را حفظ کرده است.
۲. پیشینه و ریشههای تاریخی
خاستگاه کهن و تاریخی این رشته به کلپورگان بلوچستان بازمیگردد. در دورههای مختلف تاریخی از جمله عهد صفویه و قاجار، این هنر به عنوان یکی از اقلام اشرافی و کاربردی در دربار و زندگی روزمره مردم رونق چشمگیری یافت و امروزه به عنوان میراث ناملموس ملی و بینالمللی شناخته میشود.
۳. ابزارشناسی و مواد اولیه
- مواد اصلی: خاک قرمز دهک، سنگ حروک.
- تجهیزات کارگاهی: ابزارهای دستی تخصصی، قالبها، کوره یا دارهای سنتی بر اساس استاندارد کارگاهی.
- ویژگی مواد اولیه: استفاده از الیاف، فلزات، سنگها یا چوبهای کاملاً مرغوب، طبیعی و عاری از هرگونه ناخالصی.
۴. گامهای فرآیند ساخت و تولید
۱. ورز دستی گل
۲. فرمدهی بدون چرخ
۳. نقشاندازی با سنگ حروک
۴. پخت هیزمی
۵. شواهد اصالت و عیارسنجی کیفی
- ثبت جهانی یونسکو و تکنیک ۷۰۰۰ ساله بدون چرخ
۶. کاربرد معاصر، نگهداری و صادرات
ظروف موزهای و هنری.